БЕЛГIДРAМЕТ

Ru Be En

Галоўная / Аб Белгідрамеце / Прэс-цэнтр / Навіны і падзеі

13.08.2026

Як сіноптыкі бачаць шквалы за паўгадзіны да ўдару стыхіі, як адсочваюць вокамгненнае развіццё небяспечных канвектыўных працэсаў (навальніцы, град, ураганны вецер да 25-34 м/с) з дапамогай сеткі сучасных метэарадараў?

У выпадку развіцця канвектыўных працэсаў сіноптыку ніяк не абысціся без аналізу дадзеных спадарожнікавага маніторынгу і радыёлакацыйнага зандзіравання, якія дазваляюць вызначыць наяўнасць кучава-дажджавой воблачнасці, яе структуру, характарыстыкі, у тым ліку тэмпературу верхняй мяжы воблачнасці, а таксама звязаных з ёй канвектыўных з'яў (навальніц, ліўняў, шквала).

Сетка радыёлакацыйнага зандзіравання Беларусі ўключае 5 сучасных доплераўскіх метэаралагічных лакатараў (ДМРЛ), устаноўленых у Мінску, Брэсце, Гродне, Віцебску, Гомелі і якія маюць радыус агляду 200 км, што дазваляе пакрыць радыёлакацыйнымі назіраннямі практычна ўсю тэрыторыю нашай краіны.
ДМРЛ скануюць неба кругласутачна і дазваляюць зазірнуць ўнутр аблокаў, каб убачыць зараджэнне небяспечных з'яў. Так, з дапамогай радараў сіноптыкі могуць:
- назіраць за перамяшчэннем хмарных утварэнняў і ростам аблокаў фактычна ў рэальным часе (кожныя 10 мін);
- выявіць канвектыўныя ячэйкі (магутныя кучавыя-дажджавыя аблокі), з якімі звязаны навальніцы, град, моцныя ліўні і шквалы.

Шквал на радарным здымку выглядае як выгнутая дугой паласа (Bow Echo) або рэзкая лінія з "ірваным" краем. Часцей за ўсё гэта працяглыя, выразна акрэсленыя паласы экстрэмальна высокай адбівальнасці (ад 45 да 60 і больш dBZ), якія змяшчаюцца ў адным кірунку. Пярэдні край лініі ў такой паласы рэзкі і гладкі, менавіта там адбываецца выцяканне халоднага паветра, якое выклікае шквал. Лінія шквалаў рухаецца вельмі хутка (да 60-80 км/г).

На здымках ДМРЛ можна ўбачыць, як дуга выгінаецца наперад, а яе цэнтр (вяршыня дугі) — самае небяспечнае месца, дзе вецер максімальны.
Выявіўшы такую карціну, сіноптык разумее, што ў зямлі, хутчэй за ўсё, парыў ветру будзе дасягаць больш за 25 м/с, і ёсць падставы для выпуску штармавога папярэджання аб небяспечнай гідраметэаралагічнай з'яве.
Усе канвектыўныя працэсы развіваюцца за лічаныя хвіліны. Каб прадказаць буйны град і суперячэйкавыя навальніцы, сіноптыкі таксама глядзяць і на вышыню верхняй мяжы воблачнасці – калі яна прабівае тропапаузу і дасягае 12-15 км, то варта чакаць неспрыяльных і небяспечных гідраметэаралагічных з'яў.

Пры выкарыстанні інфармацыі спасылка на Белгідрамет абавязкова