Сухая навальніца - навальніца з громам і маланкамі, але якая назіраецца без ападкаў або іх выпадае зусім мала. І гэта галоўнае адрозненне "сухіх" навальніц ад навальніц звычайных. На самай справе, ападкі пры сухой навальніцы таксама выпадаюць, але да паверхні зямлі яны даходзяць не заўсёды. Адзначаюцца такія навальніцы, як правіла, у гарачую пару года пры высокай тэмпературы і нізкай адноснай вільготнасці паветра. Выпадаючыя ападкі цалкам або часткова выпараюцца ў гарачым і сухім паветры да таго, як дасягаюць паверхні зямлі. Гэта з'ява носіць назву "вірга", а ў народзе можна пачуць "прывідны дождж" або "паласы ападкаў", якія ўяўляюць сабой шэрыя палосы, якія вісяць пад падставай аблокі.  У жніўні, як і ў іншыя летнія сухія і гарачыя месяцы (таксама ў залежнасці ад існуючых умоў надвор'я могуць адзначацца і ў канцы вясны, і ў пачатку восені) такія навальніцы часцей за ўсё ўзнікаюць на фоне моцнай засухі і спёкі, ствараючы высокі рызык прыродных пажараў з-за удараў маланак у сухую расліннасць. Пры гэтым найбольш распаўсюджанымі месцамі, дзе могуць адзначацца сухія навальніцы, з'яўляюцца засушлівыя вобласці стэпаў, пустыняў, горных раёнаў. Але ў апошнія гады іх адзначаюць і там, дзе раней гэта было рэдкасцю. Асабліва ў перыяды гарачых анамалій або пасля доўгіх антыцыклонаў. З'яўляюцца засушлівыя тэрыторыі пустыняў, стэпаў, а таксама лясных масіваў. Сухая навальніца ў пэўным сэнсе нават небяспечней франтальнай або ўнутрымасавай, так як маланкі ў такіх умовах часта становяцца прычынай буйных пажараў, а суправаджалы навальніцу моцны вецер спрыяе хуткаму некантралюемаму распаўсюджванню агню. Канкрэтнай статыстыкі па колькасці сухіх навальніц няма, але, у сувязі з глабальным пацяпленнем, штогадовы лік сухіх навальніц узрастае. Па дадзеных навукоўцаў, павышэнне сярэднегадавой тэмпературы паветра ўсяго на 1℃ павялічвае лік "прывідных дажджоў" больш чым на 10% .  Для з'яўлення сухой навальніцы павінны супасці некалькі фактараў: 1) "саспелыя" кучава-дажджавыя аблокі на вышыні ад 2500 м да 3000 м над узроўнем мора, што не зусім тыпова для шырот Беларусі; 2) тэмпература паветра вышэй 30°C, калі паветра настолькі распалена, што кроплі дажджу проста не далятаюць да зямлі, выпараючыся ў атмасферы;  3) нізкая адносная вільготнасць паветра (менш за 30-40% ).  Такім чынам, у Беларусі, ва ўмовах працяглага спякотнага надвор'я, сухая навальніца магчыма, але часцей фарміраванне падстаў магутных кучава-дажджавых аблокаў, з якімі звязана навальнічная дзейнасць, адбываецца на вышыні да 1500 м і, як следства, выпадаючыя ападкі ўсё ж паспяваюць даляцець да зямлі. Аднак, ападкі могуць выпадаць з аднаго боку аблокі, удалечыні ад навальнічных разрадаў, і складваецца ўражанне, што навальніца "сухая". Бліскавіца  - гэта ўспышка святла на гарызонце ад маланкі аддаленай навальніцы. Пры гэтым грому звычайна не чуваць з-за далёкасці, але бачны ўспышкі маланак, святло якіх адлюстроўваецца ад кучавыя-дажджавых аблокаў. Ва ўмераных шыротах гэта з'ява абумоўлена адлюстраваннем выбліскаў маланак ад хмарных масіваў. Зарніцы здольны працягвацца да некалькіх гадзін запар, прыцягваючы ўвагу сваёй высокай частатой і відовішчнасцю.  Розніца паміж бачным і чутным эфектам каласальная: калі грымоты згасаюць ўжо на выдаленні 15-20 км ад эпіцэнтра, то водсветы саміх маланак у начным небе можна зафіксаваць на адлегласці да 160 км. Зарніцы, часцей за ўсё адзначаюцца ў цёплай няўстойлівай паветранай масе трапічнага паходжання, а таксама ў зоне цёплых франтоў ў вячэрні ці начны час у цёплы перыяд года. У канцы лета, у жніўні, ночы становяцца прыкметна даўжэй і цямней, таму і начныя зарніцы лепш бачны. Пры выкарыстанні інфармацыі спасылка на Белгідрамет абавязкова

У Беларусі прынята 4-узроўневая шкала каляровых кодаў (зялёны, жоўты, аранжавы, чырвоны) для ацэнкі небяспекі надвор'я. Яна дапамагае хутка зразумець, наколькі сур'ёзная пагроза. Зялёны: надвор'е не небяспечнае. Жоўты: надвор'е патэнцыйна небяспечнае. Месцамі (менш за 30% тэрыторыі) чакаюцца неспрыяльныя гідраметэаралагічныя з'явы: моцныя ападкі, навальніцы, моцны парывісты вецер, моцная спякота/мароз і інш. Гэтыя з'явы звычайны для Беларусі, але могуць быць небяспечныя для некаторых відаў дзейнасці. Аранжавы: надвор'е ўяўляе рэальную небяспеку. На большай частцы краіны (30% і больш тэрыторыі) чакаюцца неспрыяльныя, месцамі (менш за 30% тэрыторыі) - небяспечныя гідраметэаралагічныя з'явы (вельмі моцныя ападкі, вельмі моцны вецер, буйны град, вельмі моцная спякота/мароз і інш.). Маецца пагроза значнага матэрыяльнага ўрону і магчымыя чалавечыя ахвяры. Чырвоны: надвор'е вельмі небяспечнае. На большай частцы тэрыторыі чакаюцца небяспечныя гідраметэаралагічныя з'явы, якія ўяўляюць пагрозу жыццядзейнасці і могуць нанесці сур'ёзны матэрыяльны ўрон і множныя чалавечыя ахвяры. Пры выкарыстанні інфармацыі спасылка на Белгідрамет абавязкова

13 жніўня 2026 года метэаралагічная станцыя Мінск стала пляцоўкай для сустрэчы, прысвечанай даследаванню патэнцыялу Белгідрамета ў галіне развіцця экалагічнага турызму. Прадстаўнікі камітэта эканомікі Мінгарвыканкама, на чале з намеснікам старшыні Таццянай Селівонік, наведалі станцыю, каб асабіста азнаёміцца з яе магчымасцямі. Сустрэчу правёў намеснік начальніка Белгідрамета Міхаіл Каваленка , які адзначыў значнасць папулярызацыі метэаралагічных назіранняў сярод шырокай грамадскасці. Ён падкрэсліў, што сучасныя тэхналогіі робяць метэаралогію не толькі дакладнай навукай, але і займальным напрамкам для пазнавальнага турызму. Далей намеснік начальніка Філіяла "Мінскаблгідрамет" Алена Дулуб правяла для гасцей дэталёвую экскурсію. Удзельнікі сустрэчы змаглі ўжывую ўбачыць працу перадавога метэаралагічнага абсталявання, даведацца аб прынцыпах яго функцыянавання і азнаёміцца з працэсам збору і аналізу дадзеных. Па выніках візіту бакі абмеркавалі канкрэтныя крокі па развіцці супрацоўніцтва. Ключавой мэтай з'яўляецца арганізацыя пазнавальных экскурсій, якія дазволяць жыхарам і гасцям сталіцы глыбей зразумець значэнне гідраметэаралагічнай дзейнасці. Гэта адкрые новыя магчымасці для прыцягнення ўвагі да навукі, павышэння метэаралагічнай пісьменнасці насельніцтва і, як следства, будзе спрыяць развіццю экалагічнага турызму ў рэгіёне.

У выпадку развіцця канвектыўных працэсаў сіноптыку ніяк не абысціся без аналізу дадзеных спадарожнікавага маніторынгу і радыёлакацыйнага зандзіравання, якія дазваляюць вызначыць наяўнасць кучава-дажджавой воблачнасці, яе структуру, характарыстыкі, у тым ліку тэмпературу верхняй мяжы воблачнасці, а таксама звязаных з ёй канвектыўных з'яў (навальніц, ліўняў, шквала). Сетка радыёлакацыйнага зандзіравання Беларусі ўключае 5 сучасных доплераўскіх метэаралагічных лакатараў (ДМРЛ), устаноўленых у Мінску, Брэсце, Гродне, Віцебску, Гомелі і якія маюць радыус агляду 200 км, што дазваляе пакрыць радыёлакацыйнымі назіраннямі практычна ўсю тэрыторыю нашай краіны.  ДМРЛ скануюць неба кругласутачна і дазваляюць зазірнуць ўнутр аблокаў, каб убачыць зараджэнне небяспечных з'яў. Так, з дапамогай радараў сіноптыкі могуць:  - назіраць за перамяшчэннем хмарных утварэнняў і ростам аблокаў фактычна ў рэальным часе (кожныя 10 мін); - выявіць канвектыўныя ячэйкі (магутныя кучавыя-дажджавыя аблокі), з якімі звязаны навальніцы, град, моцныя ліўні і шквалы. Шквал на радарным здымку выглядае як выгнутая дугой паласа (Bow Echo) або рэзкая лінія з "ірваным" краем. Часцей за ўсё гэта працяглыя, выразна акрэсленыя паласы экстрэмальна высокай адбівальнасці (ад 45 да 60 і больш dBZ), якія змяшчаюцца ў адным кірунку. Пярэдні край лініі ў такой паласы рэзкі і гладкі, менавіта там адбываецца выцяканне халоднага паветра, якое выклікае шквал. Лінія шквалаў рухаецца вельмі хутка (да 60-80 км/г). На здымках ДМРЛ можна ўбачыць, як дуга выгінаецца наперад, а яе цэнтр (вяршыня дугі) — самае небяспечнае месца, дзе вецер максімальны. Выявіўшы такую карціну, сіноптык разумее, што ў зямлі, хутчэй за ўсё, парыў ветру будзе дасягаць больш за 25 м/с, і ёсць падставы для выпуску штармавога папярэджання аб небяспечнай гідраметэаралагічнай з'яве. Усе канвектыўныя працэсы развіваюцца за лічаныя хвіліны. Каб прадказаць буйны град і суперячэйкавыя навальніцы, сіноптыкі таксама глядзяць і на вышыню верхняй мяжы воблачнасці – калі яна прабівае тропапаузу і дасягае 12-15 км, то варта чакаць неспрыяльных і небяспечных гідраметэаралагічных з'яў. Пры выкарыстанні інфармацыі спасылка на Белгідрамет абавязкова

Сакрэт вокамгненнага фарміравання летняга канвектыўнага шторму крыецца ў экстрэмальнай няўстойлівасці паветра.  Улетку ў Беларусі паверхня хутка выграваецца да +25 +30°С . Паветра ў зямлі становіцца гарачым і лёгкім, што стварае каласальную плавучасць. Прагрэтае паветра пачынае імкліва падымацца ўверх з хуткасцю 5-10 м/с (часам да 30 м/с). Сустракаючы на вышыні халоднае паветра, яно хутка астывае і кандэнсуецца (пар ператвараецца ў кропелькі вады), і пачынаецца фарміраванне кучава-дажджавой воблачнасці. Менавіта гэтая кандэнсацыя вылучае ўтоеную энергію (цеплыню), якая яшчэ мацней падагравае паветра знізу. Узнікае станоўчая зваротная сувязь: чым вышэй яно падымаецца, тым хутчэй пашыраецца і цягне за сабой новыя порцыі вільгаці. За 15-20 хвілін нагрэтае паветра паспявае прамчацца ад зямлі да стратасферы (больш за 1 1 км). Як толькі яно дабіраецца да верхняй мяжы, струмень паветра ўжо не можа падымацца далей, расцякаецца ў бакі, і фармуецца «кавадла» канвектыўнага воблока. Пік яго магутнасці прыпадае менавіта на гэты момант. Такія агмені настолькі малыя (шырынёй 5-15 км), што лікавыя мадэлі іх не бачаць. Сіноптыкі з лёгкасцю могуць спрагназаваць, што калі ёсць высокая верагоднасць развіцця магутных кучава-дажджавых аблокаў, а такім чынам, і ўтварэння спадарожных неспрыяльных і небяспечных гідраметэаралагічных з'яў (навальніц, шквалаў, моцных ліўняў, граду), але дакладны час і месца іх утварэння вызначаюць па метэаралагічным радары ў рэжыме рэальнага часу – за 20-40 хвілін. Пры выкарыстанні інфармацыі спасылка на Белгідрамет абавязкова

У 9.00 21 жніўня 2026 года (пятніца) у канферэнц-зале Белгідрамета (4 паверх) адбудзецца пасяджэнне камісіі па супрацьдзеянні карупцыі.

З 7 па 9 жніўня 2026 года першасная прафсаюзная арганізацыя Белгідрамета падарыла супрацоўнікам і іх сем'ям па-сапраўднаму яркія і запамінальныя выхадныя. У гэтыя дні калектыў адправіўся ў традыцыйны сплаў на байдарках - і ў чарговы раз пераканаўся, што лепшыя моманты нараджаюцца там, дзе сустракаюцца камандны дух, прырода і трохі прыгод. Маршрут пралягаў па маляўнічай рацэ Нарачанка. Больш за 15 кіламетраў воднай роўнядзі, апраўленай першароднай прыродай, заваявала дружная каманда Белгідрамета.  Узначаліла каманду першы намеснік начальніка Белгідрамета Таццяна Четырко. Яе ўдзел — не проста падтрымка ініцыятывы, а асабісты прыклад таго, як важна захоўваць баланс паміж напружанай працай і актыўным, здаровым ладам жыцця. Кульмінацыяй падарожжа стаў начлег на беразе возера Слабадское. Тут, удалечыні ад гарадскога шуму, асабліва востра адчуваліся цішыня, прастор і прыгажосць навакольнага свету. Зорнае неба, шолах хваль і ўтульнае вогнішча сталі ідэальным фонам для цёплых гутарак, шчырага смеху і абмену ўражаннямі. Менавіта ў такія моманты мацнее сапраўдная камандная сувязь - тая, што застаецца з людзьмі і ў працоўных буднях. Асаблівую падзяку калектыў Белгідрамета выказвае Аляксандру Лашуку - нязменнаму арганізатару сплаваў. Дзякуючы яго вопыту, увазе да дэталяў і ўменню стварыць атмасферу выгоды і бяспекі падарожжа атрымалася не толькі захапляльным, але і максімальна камфортным. Цёплы прыём, выразная арганізацыя і, галоўнае, надзейны клопат аб кожным удзельніку - вось што робіць гэтыя выезды па-сапраўднаму асаблівымі. Гэты сплаў стаў ужо чацвёртым па ліку - і з кожным годам традыцыя толькі мацнее. Тое, што пачыналася як ідэя для актыўнага адпачынку, ператварылася ў важную падзею, якая аб'ядноўвае супрацоўнікаў, дапамагае раскрыцца з новага боку і ўбачыць адзін у адным не проста калег, а аднадумцаў і сяброў. Прафсаюзная ініцыятыва яшчэ раз даказала: сіла калектыву — не толькі ў прафесіяналізме, але і ва ўменні разам радавацца простым рэчам: ветру, вадзе, добрай кампаніі і адчуванню, што ты — частка вялікай і надзейнай каманды. І наперадзе ў нас яшчэ шмат маршрутаў — і водных, і рабочых!

5 жніўня на ўсёй тэрыторыі краіны, акрамя трох станцый Віцебскай вобласці, слупок тэрмометра падымаўся вышэй +30°С , дасягнуўшы свайго максімуму на адзнацы +38,1°С (АМС Столін). На 18 метэастанцыях былі пабіты сутачныя рэкорды тэмператур паветра, а метэастанцыя Бярэзінскі запаведнік паўтарыла сутачны рэкорд 2015 года, з максімальнай тэмпературай паветра за суткі +31,5°С.   Таксама варта адзначыць, што ўчора (5 жніўня) на некалькіх станцыях Брэсцкай вобласці і на адной станцыі Гомельскай вобласці былі абноўлены абсалютныя максімумы тэмпературы паветра за жнівень, а метэастанцыя Высокае паўтарыла свой месячны максімум 2015 года (+36,5°C). Месячныя рэкорды:  Пружаны + 36,0°С (папярэдні рэкорд +35,9°С 2015 г.);  Палеская +37,3°С (папярэдні рэкорд +35,8°С 1992 г.);  Брэст +37,4°С (папярэдні рэкорд +36,7°С 2015 г.);  Пінск +37,9°С (папярэдні рэкорд + 36,3°С 1905 г.); Жыткавічы +36,7°С (папярэдні рэкорд +36,5°С 2008 г.). Але трэба ўлічваць, што 6 жніўня чакаецца пік спякоты , таму месячныя рэкорды могуць зноў абнавіцца! Пры выкарыстанні інфармацыі спасылка на Белгідрамет абавязкова

3 і 4 жніўня на тэрыторыі нашай краіны сутачных тэмпературных рэкордаў не было ўстаноўлена. 3 жніўня на большай частцы краіны слупок тэрмометра не падымаўся вышэй +30°C, за выключэннем 4 паўднёвых метэастанцый (Маларыта, Лельчыцы, Мазыр, Брагін). Большасць тэмпературных рэкордаў 3 чысла належыць 2014 году, і максімальная тэмпература паветра за 3 жніўня была адзначана на метэастанцыях Мар'іна Горка (2014 год) і Брагін (2010 год) – +36,5°С . 4 жніўня ўжо па ўсёй паўднёвай палове краіны слупок тэрмометра падняўся да +30°С і вышэй, і максімальная тэмпература паветра ў гэты дзень была адзначана на станцыі Мазыр (+34°С ). Па паўночнай палове паветра прагравалася да +27 +29°С . сутачныя тэмпературныя рэкорды за 4 жніўня належаць пераважна 2010 і 2014 гадам , а максімальная тэмпература паветра за 4 жніўня была адзначана на метэастанцыі Брагін (2010 год) – +37,9°С. Пры выкарыстанні інфармацыі спасылка на Белгідрамет абавязкова

Сапраўдная спякота накрыла краіну ў першыя дні месяца. Максімальная тэмпература паветра была зарэгістравана 1 жніўня на метэастанцыі Брэст — тэрмометры падняліся да +36,3°С !  У першыя два дні жніўня метэастанцыі па ўсёй краіне масава абнаўлялі гістарычныя максімумы. 1 жніўня сутачныя рэкорды пабіты на 10 метэастанцыях: - Брэст: +36,3°C (папярэдні рэкорд +35,0°C у 1994 годзе); - Пінск: +35,6°C (папярэдні рэкорд +33,7°C у 2014 годзе); - Палеская: +35,2°C (папярэдні рэкорд +33,8°C у 2014 годзе); - Івацэвічы: +35,1°C (папярэдні рэкорд +34,5°C у 1994 годзе); - Жыткавічы: +35,1°C (папярэдні рэкорд + 33,6°C у 1938 годзе); - Мазыр: +35,0°C (папярэдні рэкорд + 33,3°C у 2014 годзе); - Лельчыцы: +34,9°С (папярэдні рэкорд + 33,0°С у 1994 годзе); - Кастрычнік: +34,9°C (папярэдні рэкорд + 33,7°C у 2014 годзе); - Ганцавічы: +34,4°C (папярэдні рэкорд + 34,0°C у 2014 годзе); - Слуцк: +34,1°C (папярэдні рэкорд +33,9°C у 2014 годзе).  На метэастанцыі Бабруйск 1 жніўня быў паўтораны сутачны рэкорд 2014 года ( +32,9°C ). 2 жніўня - хваля спёкі працягнулася: - Мазыр: +35,4°C (папярэдні рэкорд +34,3°C у 2014 годзе); - Брагін: +34,9°C (папярэдні рэкорд +34,0°C у 2014 годзе); - Лельчыцы: +33,3°С (папярэдні рэкорд +31,9°С у 1998 годзе). Большасць папярэдніх тэмпературных максімумаў трымаецца з 2014 і 1994 гадоў, а ў Жыткавічах упаў рэкорд 88-гадовай даўніны (1938 года)! Пры выкарыстанні інфармацыі спасылка на Белгідрамет абавязкова