Нацыянальны Герб Рэспублiкi Беларусь Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь Дзяржаўная ўстанова "Рэспубліканскі цэнтр па гідраметэаралогіі, кантролю радыеактыўнага забруджвання і маніторынгу навакольнага асяроддзя" БЕЛГIДРAМЕТ
21.10.2019

Тэхнічная нарада на тэму «Дасягненне канчатковага стану пляцоўкі: стратэгіі вызначэння характарыстык і прыборы для вымярэння забруджанасці зямлі»

У перыяд з 7 па 11 верасня намеснік начальніка службы-начальнік аддзела радыяцыйнага маніторынгу службы радыяцыйнага маніторынгу Белгідрамета Ж.В.Бакарыкава прыняла ўдзел у тэхнічнай нарадзе на тэму «Дасягненне канчатковага стану пляцоўкі: стратэгіі вызначэння характарыстык і прыборы для вымярэння забруджанасці зямлі», арганізаванай Міжнародным агенцтвам па атамнай энергіі (МАГАТЭ). Тэхнічная нарада праходзіла ў Злучаным Каралеўстве Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі, на ўзбярэжжы Атлантычнага акіяна ў 15 кіламетрах на ўсход ад мястэчка Тэрсо вобласці Хайлэнд на поўначы Шатландыі.  Тут у 1955 годзе быў створаны Цэнтр ядзерна-энергетычных распрацовак для даследавання тэхналогій рэактараў-размнажальнікаў на хуткіх нейтронах (FBR). Цэнтр знаходзіўся пад кіраваннем агенцтва Вялікабрытаніі па атамнай энергіі (UKAEA). Усяго было пабудавана 3 ядзерных рэактара: дзве ядзерна-энергетычныя ўстаноўкі і даследчы рэактар. Месца для іх размяшчэння было абрана з меркаванняў бяспекі ў выпадку выбуху рэактара.
У цяперашні час усе тры ядзерных рэактара знаходзяцца ў стадыі вываду з эксплуатацыі, для кіравання дадзеным працэсам было створана спецыялізаванае прадпрыемства Dounreay Site Restoration Ltd.  
Тэхнічная нарада праходзіла на трох пляцоўках: у Паўночным горным каледжы (North Highland College) у г.Торсо, на прадпрыемстве Dounreay Site Restoration Ltd ў Дунрэе і ядзерным Кейтнесскам архіве (Nuclear and Caithness Archives) у г.Уік.
У тэхнічнай нарадзе прымалі ўдзел 50 спецыялістаў з 26 краін, у тым ліку 20 удзельнікаў з Вялікабрытаніі. У асноўным былі прадстаўлены краіны, якія маюць развітую ядзерную энергетыку (ЗША, Канада, Францыя, Германія, Паўднёвая Карэя і інш.), вытворчасці па здабычы ўранавых руд і іх перапрацоўцы (Узбекістан, Кенія, Украіна), а таксама краіны, якія маюць на сваёй тэрыторыі радыеактыўна-забруджаныя ўчасткі зямлі, якія патрабуюць правядзення абследавання і рэабілітацыі (Казахстан, Беларусь, Украіна, Іспанія).  
Мэтай мерапрыемства было прадастаўленне пляцоўкі для арганізацыі дыскусіі паміж спецыялістамі і экспертамі з розных краін, абмену вопытам і інфармацыяй, садзейнічання міжнароднаму супрацоўніцтву і ўмацаванню прафесійных сувязяў, забеспячэння магчымасцяў для ўзаемнай падтрымкі, кансультацый і тэхнічнага кіраўніцтва; выпрацоўкі абагульненых рэкамендацый па метадычным кіраўніцтву і інструментам, неабходным для ўкаранення станоўчага вопыту, дасягнутага краінамі ў правядзенні работ па высновы з эксплуатацыі аб'ектаў ядзернага паліўнага цыклу.
Мерапрыемства было прысвечана метадам вызначэння параметраў радыеактыўнага забруджвання зямель і інструментам кіравання і рэабілітацыі забруджаных пляцовак. 
Нарада складалася з прэзентацый, структураваных дыскусій і наведванняў прадпрыемства Dounreay Site Restoration Ltd., якія ўключаюць назіранні за практычнымі працамі па дэзактывацыі тэрыторыі, пакетірованія і маркіроўцы радыеактыўных адходаў. 
Падчас тэхнічнай нарады абмяркоўваліся наступныя пытанні:
агульныя памылкі метадалогіі адбору і падрыхтоўкі спроб для аналізу; 
кіраванне інфармацыяй: апрацоўка дадзеных і экалагічныя ацэнкі;
вызначэнне фонавых узроўняў радыеактыўнага забруджвання на пляцоўцы, рэтраспектыўныя зыходныя дадзеныя і даведачныя матэрыялы для вырашэння праблем у выпадку адсутнасці інфармацыі аб фонавых характарыстыках; 
інавацыі і тэхналогіі ў галіне палявых вымярэнняў, аналізу дадзеных і іх візуалізацыі;
прыклады практычнай рэалізацыі сцэнарыяў абследавання радыеактыўна забруджаных пляцовак, апісанне праблем і дасягненняў у распрацоўцы і рэалізацыі праграм абследавання.
У рамках сесіі, прысвечанай абмеркаванню прыкладаў практычнай рэалізацыі сцэнарыяў абследавання радыеактыўна забруджаных пляцовак, ад Рэспублікі Беларусь быў прадстаўлены даклад на тэму «Вяртанне некаторых зямельных участкаў, размешчаных у Палескім дзяржаўным радыяцыйна-экалагічным запаведніку, у гаспадарчы абарот». 

Тэхнічная нарада ў Паўночным горным каледжы (North Highland College), г.Торс, Злучанае Каралеўства,
дакладчык Ж.В.Бакарыкава

Дакладчыкамі на тэхнічнай нарадзе выступалі эксперты МАГАТЭ, супрацоўнікі прадпрыемства Dounreay Site Restoration Ltd., прадстаўнікі іншых прадпрыемстваў Вялікабрытаніі, уцягнутых у дзейнасць па высновы з эксплуатацыі аб'ектаў ядзернага паліўнага цыклу, а таксама самі ўдзельнікі тэхнічнай нарады. 
У Рэспубліцы Беларусь пакуль адсутнічаюць буйныя аб'екты атамнай энергетыкі, якія патрабуюць правядзення абследавання з мэтай іх далейшай рэабілітацыі ў рамках праграмы вываду з эксплуатацыі, аднак у Рэспубліцы маюцца шырокія плошчы радыеактыўнага забруджвання ў выніку катастрофы на Чарнобыльскай АЭС. Нацыянальны план доўгачасовага развіцця зоны адчужэння ў Беларусі прадугледжвае аднаўленне забруджаных тэрыторый, перагляд межаў зоны адчужэння з тым, каб зрабіць менш забруджаныя раёны даступнымі для абмежаванага выкарыстання. Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 6 лістапада 2018 года № 431 унесены змяненні ў Палажэнне аб Палескім дзяржаўным радыяцыйна-экалагічным запаведніку (далей – ПДРЭЗ), у складзе ПДРЭЗ выдзелена эксперыментальна-гаспадарчая частка, на якой дазволены некаторыя віды дзейнасці. Белгідрамет ужо прымаў удзел у работах па абследаванню некалькіх зямельных участкаў ПДРЭЗ для ацэнкі радыяцыйна-экалагічнага стану і выпрацоўкі рэкамендацый аб магчымасці іх выключэнні са складу ПДРЭЗ і вяртання ў склад земляў абмежаванага выкарыстання. Улічваючы агульны вектар развіцця чарнобыльскіх тэрыторый, можна з вялікай доляй упэўненасці сказаць, што працы па высновы асобных зямельных участкаў з ПДРЭЗ будуць працягнуты. Выкарыстанне атрыманых ведаў у выбары стратэгіі, метадаў пробаатбора і вымярэнняў радыяцыйных параметраў in-situ будзе спрыяць распрацоўцы эфектыўнага плана мерапрыемстваў па абследаванню зямельных участкаў. 

 
Інфармацыю аб мерапрыемстве можна паглядзець тут:
https://www.gov.uk/government/news/dounreay-hosts-iaea-meeting-for-26-countries

Спецыялізаваныя сайты